TAJUK 11: STRATEGI PENGURUSAN BILIK PEMBELAJARAN

BILIK PEMBELAJARAN

  

• Umumnya, bilik darjah ialah tempat berlakunya proses PdP yang melibatkan pelajar dan guru.
• Khususnya ia merujuk kepada sebuah bilik tempat berlakunya proses PdP di sekolah.
• Biasanya mempunyai perabot seperti kerusi meja (guru dan pelajar), almari, papan kenyataan, dan papan hitam/putih.
• Bagi mata pelajaran tertentu, perabot dan alatan disediakan bersesuaian dengan mata pelajaran berkenaan.

JENIS-JENIS PEMBELAJARAN

• Bilik darjah tradisi  
• Bilik darjah terbuka
• Bilik darjah bercantum
• Bilik darjah pra sekolah
• Bilik darjah Pembelajaran Abad ke 21
• Bilik darjah multimedia
• Bilik darjah mata pelajaran khas

➽Bilik Darjah Tradisi

• Kerusi dan meja disusun baris demi baris.
• Sesuai untuk aktiviti PdP berbentuk seluruh kelas dan berpusatkan guru.
• Murid-murid yang mempunyai tubuh badan kecil/kurang aktif/ pendengaran yang kurang, biasanya ditempatkan di barisan hadapan.
• Aktiviti melibatkan murid dalam proses PdP jarang digunakan menyebabkan murid pasif semasa mendengar pengajaran guru.

➽Bilik Darjah Terbuka

• Aktiviti PdP biasanya dijalankan secara berkumpulan/individu di beberapa tempat di bilik darjah secara serentak.
• Tiada kurikulum ditetapkan dan kebebasan diberikan kepada murid untuk memilih, merancang, dan melaksanakan aktiviti pembelajaran diminati.
• Ujian, peperiksaan, dan pemberian markah tidak diutamakan, malah dikurangkan kepada peringkat minimum.
• Murid-murid bebas untuk memilih kumpulan atau melaksanakan projek secara individu.

➽Bilik Darjah Bercantum

• Umur murid-murid dalam sesebuah kelas bercantum adalah berlainan, mengikut tahun persekolahan mereka.
• Bilangan murid dalam satu tahun persekolahan tidak melebihi 14 orang.
• Semasa guru mengajar murid dalam satu tahun persekolahan, murid-murid dari tahun persekolahan yang lain akan ditinggalkan untuk menjalankan aktiviti pembelajaran sendiri.
• Biasanya melibatkan sekolah-sekolah di kawasan terpencil/pedalaman dengan bilangan penduduk yang tidak ramai.

➽Bilik Darjah Prasekolah

• Kanak-kanak dalam lingkungan 4-6 tahun.
• Tempat melatih kanak-kanak dalam pendidikan asas secara informal. 
• Kebanyakan aktiviti pembelajaraan melibatkan permainan.
• Dinding dihiasi dengan gambar/carta/kad berwarna warni.

➽Bilik Darjah Multimedia

• Dilengkapi dengan komputer untuk aktiviti PdP.
• Pelajar digalakkan memperoleh maklumat melalui internet.
• Strategi PdP adalah berpusatkan pelajar dan bahan.
• Guru berperanan sebagai fasilitator.
• Interaksi pelajar dengan komputer adalah lebih banyak daripada interaksi sosial.

➽Bilik Darjah Mata Pelajaran Khas

• Menjalankan aktiviti seperti amali/projek tertentu.
• Bilik darjah dilengkapi dengan alatan yang diperlukan untuk menjalankan aktiviti amali/projek (misalnya sinki, paip air, dll).
• Meja-kerusi disusun mengikut kumpulan.

➽Bilik Mata pelajaran Khas

• Bilik darjah
• Makmal sains
• Makmal ICT/multimedia
• Bilik PSV
• Gimnasium
• Bengkel kemahiran – KHB, RBT, MPV
• Bilik Muzik

➽Carta organisasi pengurusan bilik khas mata pelajaran

• Pembelajaran dan pemudahcaraan (PdPc)
• Pengurusan & Penyelenggaraan
• Pengurusan Stok
• Keselamatan
• Kebersihan & Keceriaan

STRATEGI PENGURUSAN BILIK DARJAH

➽Saiz Bilik Darjah

• Saiz bilik darjah penting kerana ia menjamin keselesaan murid.
• Ukuran bilik darjah untuk 40 orang murid = 7m x 9 m.
• Mempunyai ruang yang cukup untuk bergerak dan menjalankan aktiviti.

➽Susunan Bilik darjah

• Susunan bilik darjah mempengaruhi faktor psikososial murid dan gaya pengajaran guru.
• Seharusnya memberi kemudahan kepada murid menjalankan aktiviti pembelajaran berpusatkan murid dan aktiviti kumpulan.

➽Peralatan

• Kerusi dan meja murid (mesti sesuai dengan keadaan fizikal murid)
• Kerusi dan meja guru
• Papan hitam/putih
• Papan kenyataan (Jadual waktu, jadual bertugas, carta organisasi, pelan keselamatan, sudut mata pelajaran, sudut bacaan dan rujukan)
• Rak buku
• Bahan pengajaran dan pembelajaran

➽Pencahayaan dan Pengudaraan

• Mempunyai tingkap dan pintu yang mencukupi.
• Tingkap dan pintu dibuka untuk membolehkan udara masuk.
• Bilik darjah yang gelap dan tidak cukup terang akan menjejaskan penglihatan murid.
• Situasi ini menyebabkan murid mudah berasa letih dan mengantuk.

➽Ciri Keselamatan

• Ruang kerja selesa – susun atur perabot
• Ruang kerja bersih dan selamat – tiada kesan minyak
• Cahaya dan pengudaraan yang cukup
• Tempat pengendalian enjin – pengudaraan yang cukup
• Sudut pameran/hasil kerja murid
• Stor (bilik khas/almari) untuk menyimpan alatan dan bahan
• Papan tanda “LARANGAN” “BAHAYA” yang jelas untuk kawasan mesin

➽Bilik Darjah Pembelajaran Abad ke 21

• Kerusi dan meja disusun mengikut kumpulan.
• Murid-murid dibahagikan kepada beberapa bentuk kumpulan mengikut tahap kebolehan.
• Menggalakkan interaksi antara guru-murid dan murid-murid.
• Aktiviti murid dapat dilaksanakan dalam keadaan aktif.
• Murid dibenarkan bergerak dan berbincang dengan guru atau rakan-rakan. 

RINGKASAN TOPIK

    Daripada bab ini telah menerangkan bahawa seorang guru itu perlu kreatif dan mempunyai ilmu pengetahuan dalam strategi dalam menguruskan bilik pembelajaran. Hal ini kerana bagi memastikan keselesaan murid-murid di dalam kelas. Bilik pembelajaran yang selesa akan mempengaruhi kemahuan pelajar untuk minat dalam belajar dan datang ke sekolah. Selain itu, dalam bab ini juga terdapat jenis-jenis bilik pembelajaran dan guru perlu tahu tentang perkara ini sebagai perkara asas untuk menjadi seorang guru yang cemerlang.